Eksperymenty na odruchach
Ale nie jest to sprawa taka prosta. Gdy idzie o ozłowieka, eksperymentalne tworzenie u niego odruchów warunkowych natrafia na dwa rodzaje trudności. Pierwsze mają charakter techniczny. Kontrolowanie odruchu ślinienia, łatwe u zwierząt po operacyjnym utworzeniu przetoki, u człowieka dokonuje się trudniej. Druga trudność leży w tym, iż w wielu przypadkach rozumowe przewidywanie wyprzedza utworzenie się odruchu warunkowego, odbierając mu "czysty" charakter. Z tego punktu widzenia technika niektórych badaczy odruchu warunkowego u człowieka musi budzać wątpliwości. Iwanow-Smoleński i jego uczniowie postępowali w swoich badaniach między innymi tak, iż dziecko obejmowało ręką balonik gumowy, a kiedy w okienku aparatu ukazał się cukierek, ściskano balonik przez nacisk na rękę dziecka lub wprost zlecano dziecku nacisnąć balonik. Naciśnięty balonik wprawiał w ruch mechanizm, który wpuszczał do otwartych ust ów cukierek (lub płyn słodki). Po pewnym czasie dziecko już samo, bez pomocy eksperymentatora czy bez jego zlecenia, naciskało na balonik w chwili zjawienia się cukierka.